CẢNH BÁO NGUY CƠ XÂM NHẬP BIẾN CHỦNG LMLM NGOẠI LAI (SAT1) VÀ CÁC BIỆN PHÁP CHỦ ĐỘNG BẢO VỆ ĐÀN GIA SÚC XÃ TIÊN DU

 1. Bệnh Lở mồm long móng và những thiệt hại kinh tế nghiêm trọng

• Động vật cảm nhiễm: Bệnh LMLM là bệnh truyền nhiễm cấp tính nguy hiểm xảy ra trên các loài động vật móng guốc chẵn như trâu, bò, lợn, dê, cừu, hươu, nai.
• Tốc độ lây lan cực nhanh: Vi rút lây lan qua tiếp xúc trực tiếp giữa gia súc bệnh và gia súc khỏe; qua vận chuyển động vật, sản phẩm động vật, phương tiện, dụng cụ, thức ăn, nước uống, người ra vào cơ sở chăn nuôi và thậm chí phát tán qua không khí. Tỷ lệ mắc bệnh trong đàn chưa có miễn dịch có thể lên đến 100%.
• Tỷ lệ chết cao ở con non: Tỷ lệ chết ở gia súc trưởng thành từ 1-5%, nhưng trên con non (bê, nghé, lợn con...) tỷ lệ chết có thể lên tới trên 20%.
• Thiệt hại kinh tế: Bệnh làm sảy thai, sụt giảm sản lượng sữa, chậm lớn, thời gian phục hồi kéo dài; đồng thời làm gián đoạn hoàn toàn việc giết mổ, lưu thông và thương mại sản phẩm chăn nuôi.

 2. Đặc điểm các chủng vi rút tại Việt Nam và Nguy cơ từ chủng mới ngoại lai SAT1

• Các chủng đã ghi nhận tại Việt Nam: Từ trước đến nay, nước ta lưu hành phổ biến 03 tuýp huyết thanh (serotype) là O, A và Asia1. Từ năm 2020 đến nay, các ổ dịch chủ yếu do 04 chủng thuộc serotype O gây ra (phổ biến nhất là chủng O/ME SA/Ind2001e). Các loại vắc xin đang tiêm phòng hiện tại chỉ có tác dụng bảo hộ đối với 3 nhóm này.
• Mối đe dọa từ chủng mới SAT1: Đây là chủng vi rút ngoại lai vốn dĩ chỉ lưu hành chủ yếu ở Châu Phi. Tuy nhiên, từ năm 2025 đến nay, chủng SAT1 đã lan rộng ra Trung Đông, Tây Á. Đặc biệt, từ đầu tháng 4/2026, Trung Quốc đã lần đầu tiên phát hiện các ổ dịch bò nhiễm vi rút LMLM serotype SAT1 tại hai tỉnh Cam Túc và Tân Cương.
• Nguy cơ xâm nhập cực cao: Do đặc điểm địa lý và hoạt động giao thương, nguy cơ chủng vi rút SAT1 xâm nhập vào Việt Nam thông qua vận chuyển gia súc bất hợp pháp qua biên giới là rất lớn. Đáng báo động, tất cả các loại vắc xin LMLM hiện đang lưu hành tại Việt Nam hoàn toàn KHÔNG CÓ KHẢ NĂNG BẢO HỘ đối với chủng SAT1 này.

3. Khuyến cáo hành động đối với người chăn nuôi tại xã Tiên Du

Trước nguy cơ biến chủng mới áp sát, UBND xã Tiên Du đề nghị các hộ chăn nuôi, trang trại và hợp tác xã trên địa bàn nghiêm túc thực hiện các biện pháp sau:

• Tuyệt đối không mua bán trái phép: Không mua bán, vận chuyển, giết mổ gia súc, sản phẩm gia súc không rõ nguồn gốc xuất xứ, không có giấy kiểm dịch của cơ quan thú y.
• Thắt chặt an toàn sinh học: Định kỳ phun thuốc sát trùng, rắc vôi bột xung quanh chuồng trại và lối đi. Hạn chế tối đa người lạ ra vào khu vực chăn nuôi. Thức ăn, nước uống cho gia súc phải đảm bảo sạch sẽ.
• Duy trì tiêm phòng vắc xin: Dù vắc xin hiện tại chưa bảo hộ được chủng SAT1, nhưng bà con vẫn phải tiêm phòng đầy đủ vắc xin LMLM chủng O và A để bảo vệ đàn vật nuôi trước các chủng vi rút cũ đang lưu hành nội địa.
• Giám sát chặt chẽ đàn vật nuôi: Thường xuyên theo dõi sức khỏe của gia súc. Nếu phát hiện vật nuôi có các triệu chứng nghi ngờ như: sốt cao, chảy nước dãi bọt trắng như bọt bia, loét sần ở niêm mạc miệng, lưỡi, lợi hoặc nứt nẻ, loét sưng ở kẽ móng chân... phải báo ngay cho Cán bộ Thú y xã hoặc Trưởng thôn để được hướng dẫn xử lý kịp thời, tuyệt đối không được giấu dịch hoặc tự ý bán chạy gia súc bệnh.

Vì sự an toàn của đàn vật nuôi và sự phát triển kinh tế bền vững của địa phương, Ủy ban nhân dân xã Tiên Du kính mong toàn thể bà con chăn nuôi đồng lòng, nâng cao tinh thần chủ động phòng chống dịch bệnh./.